Dankzij de deelname van ruim 60 personen, de waarnemingen van meer dan 1.000 soorten dieren en planten en de ondersteuning van de stad Lommel, de provincie Limburg, Likona, Sibelco NV en Natuurpunt is het biodiversiteitsweekend ‘Levend Zand’ een groot succes geworden. De drie hoofddoelen zijn bereikt. Dat betekent dat de schrale biotopen ten westen van Lommel niet langer als blinde vlek gelden, 15 deskundigen binnen een prettige entourage hebben samengewerkt en tientallen belangstellenden van hun ervaring en kennis hebben kunnen leren.
De projectgroep die het weekend organiseerde is tevreden over de uitkomst. Hoewel pas tegen 1 september alle soorten gedetermineerd zullen zijn, mag nu al gesproken worden van een bijzonder hoge diversiteit voor de combinatie van heide, stuifduinen en heideschraal gras. Deze biotopen waren vroeger overheersend in de streek, maar zijn door menselijke activiteiten steeds verder in de verdrukking geraakt. Sahara en Maatheide, de gebieden die tijdens het weekend centraal stonden, behoren hier tot de laatste grotere relicten.
Zeker zo belangrijk als de kwantiteit is de kwaliteit van de resultaten. Het aantal Rode Lijst-soorten onder de waarnemingen is hoog en het weekend leverde zelfs soorten op die sterk zijn bedreigd, als uitgestorven werden beschouwd of nieuw zijn voor de fauna van Limburg, Vlaanderen of zelfs België. Tot de zeldzaamste nachtvlinders behoorden de Berkenhermelijn-vlinder (Furcula bicuspis), Puntlijngrasuil (Mythimna scirpi), Grijze Heide-uil (Lycophotia molothina), de Gestreepte heidekokermot (Coleophora pyrrhulipernella) die nu voor het eerst in Limburg werd gezien en de Loofboomdwergspanner (Eupithecia exiguata) die al zeker 30 jaar niet meer in Vlaanderen was aangetroffen. Andere aansprekende soorten waren o.a. de Getraliede Schalenbijter (Carabus Clatratus, een kever), de Gemarmerde Galgspin (Dipoena melanogaster) en de Boorspinnendoder (Homonotus sanguinnolentus). Van de spinnendoder Eoferreola Rhombica, een zeer specialistische wesp waarvan het voorkomen in België pas een week eerder was aangetoond, werden maar liefst zes exemplaren waargenomen. Ondanks deze successen is de organisatie er van overtuigd dat er nog veel meer in had gezeten wanneer het weer beter had meegewerkt en de verkiezingen het zondagprogramma niet hadden gesnoeid; het scheelde bijna een dag intensief veldwerk. De inventarisaties zullen dan ook actief worden voortgezet, met ongetwijfeld volgend jaar een tweede editie van het evenement als volgende hoogtepunt. Ondertussen zouden de voorlopige resultaten in Sahara al tot een betere bescherming en afgestemd beheer mogen leiden en kunnen ze wellicht tot een optimale (her)inrichting van Maatheide inspireren.
Foto’s:
Het mannetje Eoferreola Rhombica dat de soort afgelopen week toevoegde aan de Belgische fauna (foto Lex Peeters)
Deelnemers en deskundigen pionierend op de Lommelse Sahara (foto Toon Jansen)
Voor de volledige resultaten tot nu toe verwijzen we naar: